تعدد و تكثر نمىنمايد « كلّ ما فرضته ثانيا له ، فهو هو » [ 1 ] . اما اگر از براى طبيعت ، فرد مادى متكثر فرض شود ، بايد اين تكثر ، از ناحيه ماده باشد و هيولا و استعداد ، از براى تحقق آن زمينه به حساب آيد ، به همان ترتيبى كه مفصل بيان شد ، كسانى كه به صور مقدارى و حقايق برزخى قائلند گويند : صور جسمانى و اقدار مساحيه همان طورى كه از ناحيهء ماده و استعداد ، حاصل مىشوند و از ناحيهء قابل ، تكثر و تمايز فردى ، به ظهور مىپيوندد . از ناحيهء فاعل معطى وجود نيز تكثر و تميّز حاصل مىگردد ، نظير صور خيالى موجود در نفس در مقام ادراك متخيلات كه به نفس خلاقه ، قيام صدورى دارند و به براهين مذكور ، صور خيالى از ماده تجرد دارند . به اين تقرير كه نفس صور برزخى و مثالى ، از نفس ناطقه حاصل‌اند و اقدار مساحيه از عوارض و لوازم غير منفك از صور خياليه‌اند و اين صور متنزل از عقل در برزخ نزولى ، عين صور حاصل در عالم زمان و مكانند ، در صورتى كه در هيولا نباشند .